Zoals ik reeds eerder heb gezegd, moet je, voordat je gaat werken aan het appèl, je eerst afvragen of de opvoeding geslaagd is of niet. Wanneer dit niet het geval is, krijg je het zeer zwaar bij het leren van gehoorzaamheidsoefeningen. De band tussen baas en hond moet goed zijn, de hond moet je vertrouwen en je accepteren als de leider. Echter wat voor mij net zo belangrijk is, jij moet je ook daadwerkelijk opstellen als baas en jij moet je hond ook het vertrouwen geven, dat verdient een hond. Er mag geen sprake zijn van zogenaamd "éénrichtingsverkeer".
Wanneer de jonge hond opgroeit, komt er meestal een periode dat hij steeds net iets anders wilt doen dan zijn baas. In deze periode moet je veel geduld hebben en de aanhouder wint, maar laat dat niet de hond zijn. Als je niet toegeeft, zal je zien dat je hond op een gegeven moment alles voor je zal doen.

Waar je voor moet oppassen is het volgende: probeer te voorkomen dat je mee gaat doen met het spel van de hond. De hond mag spelen, zeker als hij jong is, maar niet als hij het wilt, maar wel op het moment dat jij het toestaat. Vaker zie je dat wanneer een hond geborsteld wordt, de hond steeds maar probeert in de borstel te bijten of in de hand van degene die hem op dat moment aan het borstelen is. Het hoofd wordt steeds weggeduwd en je hoort alleen maar foei en nog eens foei. De hond blijft doorgaan, hij krijgt aandacht van de baas en speelt zijn spelletje.
Veel beter is het om het spelletje te negeren, niet de hond negeren. Laat de hond bijten in de borstel of hand, maar blijf gewoon doorgaan met het borstelen en praat tegen hem op een rustige manier. Je zult merken dat de hond zijn spelletje niet meer leuk gaat vinden en op een gegeven moment blijft staan of liggen zonder dat hij de borstel probeert te krijgen. Hij krijgt geen respons (aandacht) op zijn spel en geeft het op. Nu mag je hem belonen, maar niet te uitbundig, omdat hij anders weer opnieuw zal beginnen.
Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld als de hond steeds in de riem blijft bijten. Dit kan ook een spel zijn. Wanneer je door hebt wanneer de hond een spelletje speelt en je dit kunt laten ophouden door het spelletje te negeren, hoef je hem niet straffen.

Als je begint met oefenen realiseer je vooraf wat de bedoeling van een betreffende oefening is en probeer vooraf voor je zelf iets te bedenken hoe je je hond dit duidelijk gaat maken. Ik kan geen kant en klare oplossing geven, daar iedere hond anders is en ook anders reageert. Buiten dit moet je natuurlijk een hond niets gaan aanleren wanneer deze ziek is en wat ik nog heel vaak zal zeggen:"Blijf consequent" en gebruik geen geweld.

Wanneer je aan deze voorwaarden hebt voldaan en je alles op een verstandelijke manier zult benaderen, zal het best lukken met het aanleren van appèl.

In deze rubriek zal ik beginnen met het volgen aan de lijn en zitten, omdat dit twee belangrijke oefeningen zijn, die steeds in het verdere verloop terug zullen komen.

VOLGEN

Ik heb al gezegd (rubriek halsband) dat ik mijn jonge honden de eerste 3 weken, nadat ik ze heb afgehaald bij de fokker, niet corrigeer aan de lijn. Ik laat ze eerst wennen aan de halsband (vaste halsband) en geef ze de gelegenheid om zoveel mogelijk prikkels van buiten de woning te laten opnemen. Te veel prikkels is ook niet goed daar de hond die dan niet meer weet te plaatsen. In deze 3 weken liep de ene hond mooi naast me en af en toe tussen de benen en/of voor mijn voeten terwijl de andere hond van het begin naar links of rechts liep, zover de riem het toe liet. Na die 3 weken is de halsband bijna te klein geworden en stap ik over op een slipketting. Nogmaals ik weet dat niet iedereen voorstander is van een slipketting, maar ik persoonlijk heb daar geen nare of vervelende gevolgen mee ondervonden. Ik mag van mij zelf zeggen dat ik de slipketting wel weet te gebruiken.

Meteen na met de aanschaf van de slipketting begin ik mijn jonge hond het volgen te leren, de hond is dan ongeveer 3 maanden oud. De eerste keer ga ik met de auto naar een plaats waar ik (nagenoeg) alleen ben en waar ik rechtuit kan blijven lopen en daar waar de hond niet snel wordt afgeleid.
In eerste instantie geef ik de hond de gelegenheid om zijn of haar behoefte te doen en dan begint de oefening, volgen aan de lijn. Let er wel op dat de slipketting goed zit, zo dat de ring van de lus, dus niet de ring waar de riem aan zit, aan de onderkant van de lus zit. Op deze manier gaat de lus veel eerder los uit de wurging.

De hond zit, staat of ligt aan de linkerzijde en de riem houd je in je linkerhand. Je moet de riem kort houden, maar wel rekening houden dat je de riem iets kunt laten vieren, wanneer de hond goed naast je loopt, zodat de riem in een boogje hangt. Dit is uiteindelijk de bedoeling en de kop van de hond moet dan ter hoogte van je knie zijn. Wanneer je de naam van de hond hebt genoemd, geef je een kort commando "volg".
Gebruik altijd hetzelfde commando voor een bepaalde oefening. Na "volg" begin je langzaam te lopen en altijd eerst de linkervoet verplaatsen. Wanneer je met je rechtervoet begint, kan de hond niet snel genoeg anticiperen. Als het goed is, is de hond gewend aan de riem en zal hij meelopen. Je moet nu echter zorgen dat de hond links naast je blijft lopen, hem geen kans geven om naar links of rechts uit te laten wijken en langzaam blijven lopen. Dit kost best wel wat inspanning en op een gegeven moment zal je het gaan voelen in je arm. Als de hond te veel naar links gaat, mag je best met je linkerhand op je linkerbeen kloppen en blijf gewoon tegen de hond praten. Wanneer de hond gaat trekken, laat je het toe zolang het niet te erg gaat worden. Door de wurgende werking van de slipketting krijgt hij minder lucht en op een gegeven moment zal hij gas terug nemen en ophouden met trekken. Op het moment dat de hond niet meer hard trekt, moet je de beloning geven. Wanneer je hem hierbij iets te eten geeft, geef het dan met je linkerhand.
Waarom met je linkerhand? Als je het stukje worst met je rechterhand geeft, loop je de kans dat de hond al naar je rechterhand gaat en voor je langs loopt om het stukje worst te pakken. De hond loopt dus niet meer links naast je. Jij vindt het erg goed van je hond dat hij zo slim is, maar....... Je beloont dan de hond niet voor het goede gedrag "het volgen" maar voor het slechte gedrag bij het volgen, namelijk dat hij voor je gaat lopen. Dit is een verkeerde manier van belonen. Het is niet erg dat de hond naar je linkerhand blijft kijken, dan heeft hij ook veel aandacht voor de baas en niet voor de omgeving.

Het kan ook voorkomen dat de hond blijft trekken als een gek en zich helemaal niets aantrekt van de wurgende werking. Dan kun je de hond met enkele, snel achter elkaar gegeven rukjes (2 of 3) terug dirigeren. Door enkele rukjes te geven, weet de hond eerder wat er van hem verlangd wordt. Als je de hond in een keer terug haalt, begrijpt hij niet wat er gebeurd en gaat snel, zo niet direct, weer door met trekken.
Dit laatste, het geven van kleine rukjes aan de riem, moet je niet te snel doen. Het is veel beter om de hond te kunnen belonen (positieve beloning) als hij uit zichzelf ophoudt met trekken dan hem een vorm van straf (positieve straf) te geven, want corrigeren aan de lijn is een straf.

Waarschijnlijk ligt hier de oorzaak dat ik de slipketting gebruik, daar ik de hond nu veel eerder kan belonen dan wanneer hij een vaste halsband draagt. Als je je hond beloont met eten, geef hem dan kleine stukjes vlees, kaas of iets dergelijks want anders heeft hij een volle buik en is het geen beloning meer.

Doe deze oefening voor de eerste keer niet langer en vaker dan 2 maal vijf minuten. Laat de hond, als het mogelijk is even los of speel wat met hem. Wanneer je de hond niet los kan laten lopen, verwissel dan van halsband en doe hem weer de vaste halsband om. Tijdens het spelen geen commando's geven. Daarna weer van halsband wisselen en de oefening herhalen. Dan stoppen. Eventueel kun je later op de dag een en ander herhalen. Dit moet je minimaal volhouden tot dat de hond niet meer aan de lijn trekt.
Trekt hij niet meer en loopt hij langzaam naast je, dan ga je voorzichtig de snelheid verhogen tot een gewone pas. Als je dit 1 of 2 weken vol houdt, volgt de hond meestal zijn baas en niet de baas zijn hond.
Wanneer je hond steeds maar weer naar links uitwijkt, kun je de oefening het beste doen langs een muur of heg. De hond loopt dan tussen de baas en het obstakel en kan niet meer naar links uitwijken.

Bij iedere oefening moet je niet vergeten het commando te geven nadat je de naam van je hond hebt gezegd. Op een gegeven moment doe je dit automatisch en de hond is meteen attent als hij zijn naam hoort en zal dan ook bij het horen van een bekend commando meteen kunnen reageren.

Wanneer je je hond "het volgen" aan leert, kom je natuurlijk met de vraag te zitten, wat moet ik doen als ik hem ga uitlaten?
Met slipketting uitlaten en dan ook tot aan veld laten volgen of met vaste halsband naar het veld lopen en hem laten lopen waar hij wilt. Voor mij is er maar een antwoord. Ik ben begonnen met het aanleren van het volgen en laat de hond consequent vanaf dat moment volgen. Of je daarbij een slipketting of een vaste halsband gebruikt, maakt in feite niet uit. Ik ben gewoon de slipketting blijven gebruiken. Wat wel belangrijk is, is dat je de beloning niet vergeet mee te nemen.

Een ander probleem waar je mee te maken krijgt als je de jonge hond gaat uitlaten, is het tegenkomen van andere honden. Een jonge hond wilt naar andere honden gaan om te spelen en zal waarschijnlijk meer aandacht hebben voor zijn soortgenoten dan voor de baas. Laat dit echter niet toe als je hond moet volgen, probeer hem af te leiden, maar blijf rustig. Kom je op het uitlaatveldje, geef dan het commando "vrij", nu pas kan de hond met andere honden gaan spelen. Laat de hond echter niet vrij lopen op het moment dat hij dat wilt, doch eerst als hij geen volle aandacht voor de andere honden meer heeft. Jij bepaalt namelijk wanneer en niet de hond.
Doe je dit niet consequent vanaf het begin, dan zal de hond dit blijven proberen en ik kan je vertellen dat je hond snel groeit maar ook dat hij iedere week krachtiger wordt en het voor jou steeds meer moeite gaat kosten om de hond onder controle te houden.

Wanneer de hond geen of weinig aandacht voor de baas heeft, is het handig om op dat moment een scherpe bocht te maken en de hond met enkele kleine rukjes weer bij je te krijgen. In eerste instantie moet je alleen scherpe bochten naar rechts maken en later kan dit ook naar links. Dit laatste heb ik niet gedaan bij het aanleren van de oefening "volgen", doch pas op het moment dat de hond wist wat "volgen" was. Ik beschouw het maken van scherpe bochten tijdens het volgen en ook een draai om je eigen as, als een vervolg op het volgen en zal daar later op terug komen.

ZITTEN

Het commando "zit" kan naar mijn mening gelijktijdig of zelfs al voor het commando "volgen" worden geleerd. Je kunt dit gemakkelijk in huis beoefenen. Je gaat aan de rechter zijde van je jonge hond staan. De rechterhand houd je tegen de voorkant van de borst en met de linkerhand duw je zachtjes het achterste gedeelte van de rug naar de grond en tegelijkertijd zeg je de naam van de hond en geef je het commando "zit". Doordat de hond niet naar voren kan, dit houd je tegen met je linkerhand, zal de hond wel moeten gaan zitten. Zit de hond dan aanhalen en een beloning geven.
Deze oefening heb ik altijd als de gemakkelijkste oefening ervaren. De hond heeft dit heel snel door.

Als de hond netjes aan de lijn volgt en hij weet in huis wat zitten is, kun je deze twee oefeningen gaan combineren. Je begint dan altijd met de hond links van jou te laten zitten, dicht bij je linkerbeen. Het kan zijn dat je hond buiten niet gaat zitten, terwijl hij in huis dit wel meteen doet. Niet in paniek raken en help hem. De hond heeft nu een halsband om met riem. De riem houd je in de rechterhand en tegelijkertijd pak je met die hand ook de halsband vast, zodat je de hond in bedwang kunt houden. Met de linkerhand duw je de achterzijde van hond zachtjes naar de grond, met nogmaals het commando "zit". Met je linkerhand moet je de hond ook zo recht mogelijk naast je neerzetten. Zit de hond dan belonen en zelf rechtop gaan staan, maar zorg dat je hond blijft zitten. Blijft de hond zitten als je staat dan zijn naam noemen en het commando "volg". Je loopt een paar meter vooruit en zegt weer de naam van de hond, gevolgd door het commando "zit". Blijf de hond helpen als hij niet uit zichzelf gaat zitten, op een gegeven moment weet hij wel wat de bedoeling is en zal hij uit zichzelf gaan zitten. Als de hond de gecombineerde oefening volgen-zitten goed doet, kun je de oefening rustig en langzaam gaan perfectioneren. Je moet namelijk zorgen dat de hond dicht bij je linkerbeen zit en recht ten opzichte van de baas komt te zitten.
Bij het perfectioneren kun je het derde commando gaan gebruiken, namelijk "voet". Bij het commando "voet" moet de hond links naast de baas gaan zitten en mag daarbij niet voor je langs lopen, maar naar zijn plaats gaan via je achterzijde. Probeer dit meteen op deze manier te doen. Ook hierbij geldt de regel, blijf niet te lang oefenen, je moet zorgen dat je hond het leuk blijft vinden.
Het is veel beter om de oefeningen enkele malen per dag te herhalen.

Sommige mensen zeggen dat het slecht voor de hond is als je hem naar beneden drukt met je hand en dat het beter is de hond aan de voorkant van de snuit naar achteren te duwen en met de andere hand te zorgen dat de hond niet naar achteren kan lopen. De hond gaat dan ook zitten. Ik geloof echter niet dat het slecht voor de hond is op de manier zoals ik het de hond leer. Ik duw de hond niet met kracht naar beneden, maar doe dit slechts met zeer geringe kracht.

Als laatste wil ik opmerken dat je moet proberen om een commando slechts eenmaal te geven na het noemen van de naam als de hond het commando kent. De hond heeft genoeg aan één commando, althans daar moet hij genoeg aan hebben en als hij dat commando niet opvolgt, ben jij de persoon om te zorgen dat hij het wel doet. Als de hond bij het tweede of derde commando doet wat van hem verlangd wordt, vind ik dat je hem niet kunt belonen. Want waar beloon je hem dan voor? Voor het negeren van de vorige commando's of voor het laatste commando?

Ik raad iedereen aan om samen met de jonge hond een puppycursus te gaan volgen en eventueel een vervolg cursus. Dit is zowel goed voor de baas als voor de hond. Dit zou ook goed zijn voor mensen, die in het begin zeggen, wanneer hun hond nog jong is, dat ze het niet nodig vinden dat hun hond meteen doet wat zij zeggen en dat de hond tijdens een wandeling niet de hele weg keurig hoeft te volgen. Het zijn vaak dezelfde mensen die later, als hun hond intussen is volgroeid, vervelend vinden dat de hond niet doet wat zij van hem verlangen, hij luistert totaal niet en ze zijn "doodmoe" als ze met hem hebben gewandeld. Gevolg is vaak dat de hond zo min mogelijk en zo kort mogelijk wordt uitgelaten. Hier wordt echter een fout gemaakt. Je hoeft inderdaad niet te oefenen tot de hond alles perfect doet, maar zorg wel dat je de vele jaren die nog zullen volgen, ontspannen en met veel plezier samen met je hond kunt gaan wandelen. Doe je dit niet, zeg dan niet later dat je hond lastig is, want jij hebt het zover laten komen en niet de hond.

Joop Harbers <jbharbers@zonnet.nl>

4 Jan 2005, 20:06

Allereerst mijn complimenten voor de duidelijke manier van beschrijven van de
oefeningen. Zonder ooit een cursus te hebben gevolgd heb ik mijn Noorse
Elandhond op exact dezelfde wijze, dus ook met slipketting het volgen zitten en
het commande vrij aangeleerd. 
Ik heb een klein puntje van kritiek bij de tekst van het zitten. Ik citeer:

Je gaat aan de rechter zijde van je jonge hond staan. De linkerhand houd je
tegen de voorkant van de borst en met de rechterhand duw je zachtjes het
achterste gedeelte van de rug naar de grond en tegelijkertijd zeg je de naam van
de hond en geef je het commando "zit".

Ik zou willen voorstellen om de rechterhand tegen de voorkant van de borst te
houden en met de linker hand zachte druk uit te oefenen op het achterste
gedeelte van de rug.

Zoals het in de huidige tekst staat sta je met je handen gekruist. 


Met vriendelijke groet 

Joop Harbers

Henk <henk@kennelvanstoopy.nl>

4 Jan 2005, 20:33

Hallo Joop
Zoals het er staat, zal het inderdaad niet lukken. Ik kijk naar de
hond en de hond kijkt naar mij en dan ga ik voor mijn gevoel rechts
naast de hond staan, maar in feite is dit links van de hond. Bedankt
voor de opmerking.

Geert van Pelt <g.vanpelt1@chello.nl>

24 Jan 2005, 23:31

Hallo,
ik heb niet zo zeer commentaar als wel een vraag. Mijn ODH van 14 maanden oud
kan redelijk goed volgen,echter ik moet constant zijn aandacht eisen anders gaat
hij zeker voor mij lopen. Aan zijn houding kan ik zien dat hij weet dat dit niet
de bedoeling is maar op de een of andere manier krijg ik dit niet gecorrigeerd.
Als ik een paar keer linksom draai en hem dominant laat volgen gaat het even
goed,volgt hij zelfs los.Maar na een (korte tijd)probeert hij toch weer vooruit
te lopen. Wat kan ik hier aan doen? 
P.S:
mijn hond is niet dominant,erg lief maar ook erg lomp.

Henk Stoop <webmaster@kennelvanstoopy.nl>

31 Jan 2005, 14:54

Hallo Geert van Pelt
Zo te lezen, heb je een echte ODH'er. Zij zijn namelijk erg snel
afgeleid en zeker op een leeftijd tussen de 9 en 18 maanden. Je vraagt
wat je moet doen, maar daar is zo een, twee drie geen antwoord op te
geven. Ik kan je alleen het advies geven om de aandacht te blijven
opeisen (praten, iets lekkers in de hand houden of een voorwerp op de
borst houden)en de tijd steeds te verlengen met niet al te grote
sprongen. In ieder geval moet je er voor zorgen dat je hond er plezier
in blijft houden. Je kunt ook kijken of je je hond geregeld eventjes
kan laten (uit)rennen. Zelf heb ik met het laatste goede ervaringen. 
Geert blijf consequent en laat je niet ontmoedigen, blijf oefenen.
Gr Henk

Anneloes

19 May 2006, 10:58

Dag Henk,
Ik heb ook een vraag. Mijn ODH-teefje van ruim 13 weken leert supersnel en
enthousiast. Wat niet wil lukken is volgen. Dat wil zeggen: ze doet het heel
goed, alsof ze een volleerde, volwassen hond is, maar alleen tijdens het oefenen
en op de heenweg van het wandelen. Gaan we naar huis dan gooit ze zich in haar
halsband als een trekpaard in zijn tuig. Ik heb een keer geoefend met een
slipkettinkje. Dat gaat fantastisch, maar niet op de  terugweg. Alle 'foefjes'
zoals wegstappen, bogen maken, afleiden, rukjes aan de riem geven, helpen geen
zier. Zelfs lekkertjes interesseren haar niet als we naar huis gaan. Wat doe ik
verkeerd?
groeten,
Anneloes

Henk <webmaster@kennelvanstoopy.nl>

19 May 2006, 13:49

Hallo Anneloes
Ik denk niet dat je iets verkeerd doet, maar ik weet niet precies hoe
het komt dat je hond trekt als jullie naar huis gaan.
De meest voor de hand liggende vraag is of jullie steeds dezelfde weg
terug gaan. Als dit het geval is probeer eens via andere wegen of
paadjes naar huis te gaan en dit zoveel mogelijk afwisselen.
Een andere oplossing kan zijn wanneer je gaat wandelen om in eerste
instantie  van huis weg te lopen en na ongeveer 50 stappen terug te
lopen. Vervolgens weer van je huis aflopen en na 75 stappen teruggaan
en dit opvoeren. Dit kun je dan enkele malen per dag doen.
Ik weet niet of je slipketting hier ook voor gebruikt hebt, maar als
je dit wel gebruikt, gewoon laten trekken, haar negeren, helemaal niet
corrigeren (dus niet aan de riem terugtrekken) en zeer langzaam gaan
en blijven lopen.
Van de andere kant is ze ook pas 13 weken en ook al leert zij erg
snel, ze blijft wel nog jong. Gewoon blijven volhouden en je zult zien
dat ze mogelijk van de een op de andere dag niet meer naar huis
trekt.
Succes

Anneloes

24 May 2006, 09:26

Dag Henk,
Dank voor je wijze raad. Ik loop, bewust, zoveel mogelijk
verschillende routes, dus daar kan het niet aan liggen. Ik
zal oefenen zoals je hebt voorgesteld en haar voor de rest
jong laten zijn. Soms is het moeilijk om te bepalen wat je
wel en niet moeten laten gaan. Dus dank voor het advies.
veel groeten,
Anneloes

diana

1 May 2007, 22:09

hallo
even een vraagje mijn hond een duitseherder van 10 maanden springs steeds over
de hek,kan hem wel terug roepen maar komt dan niet terug,terwijl hij veel
kan,wat kan ik daar aan doen.want de mensen in de buurt vinden het niet zo leuk
wat begrijpelijk is,ze zeggen al dat ik hem vast moet doen achter thuis,maar dat
wil ik niet want dan wil ik geen hond als ik hem vast moet doen,  met
vriendelijke groeten diana

Henk <webmaster@kennelvanstoopy.nl>

21 May 2007, 11:14

Hoi
Misschien een voor de hand liggende oplossing, maar ik zou de
omheining hoger maken zodat mijn hond er echt niet meer overheen kon.
Dat hij niet luistert, is niet zo vreemd. Hij wilde tenslotte over de
omheining met een bepaald doel en dat heeft hij op dat moment bereikt.
Hij beloont zichzelf.

Menu